تبلیغات
جمعیت اسلامی وکلای دادگستری ایران - سلسله مباحث حقوق بنیادین(15)
جمعیت اسلامی وکلای دادگستری ایران
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره جاودان


وبلاگ جمعیت اسلامی وکلای دادگستری ایران ، با هدف اطلاع رسانی اخبار صنفی و انعکاس موضوعات حقوقی ، قضایی ، فعلا بصورت موقت جایگزین سایت دائمی جاودان شده است. این وبلاگ در نظر دارد محل تبادل نظر همکاران، انتقال تجارب صنفی و درمیان گذاشتن دردهای مشترک باشد تا در پرتو همدلی حاصل از اشتراک در آراء و نظرات کاربران، بهترین مسیر پیشرفت و تعالی کشور - که یک جلوه آن استقلال نهاد وکالت است - به روی ملتمان گشوده شود.

مدیر وبلاگ : علی رضا وجدانی آرام
اخبار ومقالات جاودان
سلسله مباحث حقوق بنیادین




دکتر وحید صالحی وکیل دادگستری

قسمت- پانزدهم

آزادی عقیده(
Freedom Of  thought)



الف- مفهوم آزادی عقیده:

آزادی عقیده که از آن به  آزادی  اندیشه  یا ایده  نیز یاد می شود، بعنوان یکی از مهم ترین حقوق بنیادین بشر، به معنای آزادی فرد در اظهار یک حقیقت، نقطه نظر یا اندیشه، مستقل از نقطه نظرات دیگران است.

آزادی عقیده، با آزادی بیان فرق دارد و نباید آن دو را با هم در آمیخت.

 

ب- چشم انداز:

بدون آزادی عقیده، چیزی بعنوان خرد(شعور) نمی تواند باشد و نیز هیچ چیز دیگری بعنوان آزادی عمومی، نطق یا بیان (Benjamin Franklin-1722).

آزادی عقیده، همواره منادی و پیشرو می باشد و بنابراین؛ شدیدا" به دیگر آزادی ها شامل؛ آزادی دینی، آزادی نطق وآزادی بیان وابسته است.

در جهان غرب، آزادی عقیده اهمیت بسزایی دارد و غالب  قوانین اساسی و دموکراتیک از آن حمایت می کنند.

بعنوان مثال منشور آزادی های اساسی ایالات متحده در اولین اصلاحیه خود مقرر می داردکه؛ قوانین عادی نباید به نحوی مقرر شوند که مانع دین(مذهب) باشند یا آزادی اجرای مراسم وابسته به آن را ممنوع کنند.

بنجامین گاردوزو(Benjamin Gardozo)، قاضی دیوان عالی کشور ایالات متحده آمریکا، در قضیه پرونده پالکو(Palko) بر موضوع مذکور تاکید نمود.

آزادی عقیده، قالب، شرط ضروری و نزدیک به هر یک از دیگر اقسام آزادی است. به نحوی که هرگونه انحراف، هرچند ناچیز از فهم فراگیر از این حقیقت سترگ، از  منظر تاریخی، سیاسی و حقوقی اثرگذار بوده است.

آزادی عقیده، بخش مهمی از قوانین حقوق بشری بین المللی را به خود اختصاص داده است.

به موجب اعلامیه جهانی حقوق بشر (U D H R)1948، و میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی  (I C C P R) در زمره سایر موضوعات، رعایت و تضمین این مهم، برای کشورهای جهان الزام آور می باشد.

طبق ماده 18 اعلامیه جهانی حقوق بشر:

"هر کس حق بر آزادی عقیده، اندیشه و دین دارد؛ این حقوق شامل، آزادی در تغییر دین یا اعتقادش و آزادی- منفردا" یا در جامعه با دیگران یا در عموم یا در خلوت- به تظاهر دین یا اعتقادش به صورت؛ تعلیم، اجراء، عبادت و رعایت است".

کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد در این خصوص چنین اظهار نظر کرده است:

"تشخیص آزادی عقیده، اندیشه، دین  یا باور از سایر آزادی ها در تظاهر به دین یا اعتقاد کردن است".

از منظر انسانی و اسناد بین المللی حقوق بشری، هیچ گونه محدودیتی بر آزادی عقیده و اندیشه یا بر آزادی در داشتن یا وفق دادن خود به انتخاب یک دین یا باور، جایز نیست. و آزادی مذکور باید مورد حمایت بدون قید و شرط دولتها باشد.

ماده 19 اعلامیه جهانی حقوق بشر، تضمین می کند که:

"هر فرد حق در آزادی بیان دارد؛ این حق شامل آزادی در اظهار نظرات بدون ایجاد مانع می باشد".

 

ج- گذری تاریخی برسرنگونی و توسعه آزادی عقیده:

امکان پی بردن به اینکه دیگری چگونه و چه می اندیشد و نیز ایجاد مانع برای اندیشیدن دیگری امری مشکل است.

این مفهوم در کتاب مقدس(انجیل) به نحو کاملتری در نوشته های "پاول تارسوس(Paul Tarsus) تشریح شده است (برای مثال؛ چرا آزادی من، باید مورد قضاوت و داوری عقیده دیگر قرار گیرد؟!!).

اگرچه فلاسفه یونانی، همچون؛ "پلاتو" (Plato) و "سوکریت" (Socrate) درخصوص معیارهای حداقلی آزادی عقیده بحث کرده بودند، لکن قوانین پادشاهی آشوکا(قرن سوم قبل میلاد) اولین فرمان درخصوص آزادی عقیده نامیده شده است.

در سنت اروپایی، صرفنظر از فرمان آزادی مذهبی صادره توسط "کنستانتین"

Constantine)) اول در میلان در سال 313، فلاسفه ای چون؛"تمیستیوس"(Themistius)

"میشل دومونتن"(Michel de Montaigne)، "باروش اسپینوزا"(Baruch Spinoza)،

"لاک"  (Lock) ، "ولتر"(Voltaire)، " الکساندروینت" (Alexandre Vinet) و "جان

استوارت  میل "(John Stuart Mill) استدلالات بسیط نظریه آزادی عقیده را مطرح نموده اند.

ملکه الیزابت اول، قانون تفتیش عقیده را بعد از قرن ششم ملغی نمود، زیرا طبق نظریه "فرانس بکون"(France Bacon)، وی علاقه ای به نفوذ در روح بشر وعقاید محرمانه او نداشت.

طی سلطنت ملکه مذکور،"جیوردانوبرنو"(Giordano Bruno) فیلسوف، منجم، ریاضی دان و اخترشناس ایتالیایی تبار، از شر محکمه تفتیش عقاید ایتالیا به انگلستان پناهنده شد ودر آنجا کتب متعددی در مورد جهان باز و سایر مباحث از این قبیل منتشر نمود. "برنو" پس از ترک انگلستان و بازگشت به ایتالیا، بخاطر پافشاری بر عقایدش، عاقبت، بعنوان یک "مرتد" در رم سوزانده شد. به همین دلیل برخی از اندیشمندان اورا "شهید آزادی عقیده" لقب داده اند.

آفت آزادی بیان، سانسور(ممیزی)، دستگیری و توقیف، سوزاندن کتب و آثار، تبلیغات و این قبیل انحرافات در جهت سست کردن آزادی عقیده و اندیشه می باشد.

از نمونه های مبارزات بارز و موثر علیه آزادی بیان، در جهان می توان به موارد زیر اشاره نمود:


سرکوبی های تحقیقاتی ژنتیکی در روسیه موسوم به "نظریه تاثیر عوامل جسمانی و بدنی و شرایط محیط در وراثت"، کتاب سوزی آلمان نازی، قوانین اسلواکی درخصوص محکومیت هر فردی که نسل کشی ارامنه را انکار کند به بیش از پنج سال حبس، قوانین کیفری علیه انکارکنندگان هولوکاست در آلمان، فرانسه،  اطریش، پرتغال، مجارستان و رمانی، قوانین مربوط به ضد روشنفکری و افراطی در کامبوج، محدودیت های مطلق و تحمیلی بر آزادی بیان در دولت های سوسیالیستی  جمهوری  خلق  چین، کوبا و نیز مقامات راست گرا و دیکتاتوری، همچون "آگوستو پینوشه" در شیلی و"فرانسیسکو فرانکو" در اسپانیا.

آزادی بیان ممکن است بدون مداخله سازمانی و سیاسی دولت ها خاموش شود و آن هنگامی است که درمنظر اکثریت آحاد اجتماع، فرهنگ کامل سرکوب کردن نظریات مخالف پذیرفته شود!!!


به همین دلیل، برخی، سیاسی کاری را بعنوان یک شکل محدودکننده آزادی عقیده، محکوم می کنند، هرچند اهداف سیاسی به نظریات اقلیت، نمایش تساوی(برابری) می دهد، لکن  باید توجه داشت که در نهایت، نظر اکثریت از منظر سیاسی نافذ خواهد بود.

با نگاهی گذار به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، می توان تجلی آزادی عقیده را در اصل 23 این میثاق، ملاحظه نمود:

"تفتیش عقاید ممنوع است و هیچ کس را نمی توان به صرف داشتن عقیده ای مورد تعرض و مواخذه قرارداد"

از توجه به اصل مذکور به نظر می رسد که،  قانون اساسی ایران صرفا" از " داشتن عقیده"

حمایت نموده است و تکلیف تظاهر وعلنی نمودن عقیده در هاله ای از ابهام قرار گرفته است!!!

وای بسا که در این صورت، تظاهر عقیده با برداشتها و تفاسیر متفاوت مواجه و مصائبی را برای ابراز کننده بوجود آورد!!!

هرچند  در اصول دوازدهم، سیزدهم و چهاردهم از قانون اساسی به حقوق دینی، مذهبی و

اعتقادی ملت ایران پرداخته شده است، لکن با عنایت به جهان بینی اسلام و برداشت متفاوت از مفهوم انسان و جامعه مدنی با آنچه که در جهان غرب مطرح گردیده است، صرفا" پلورالیسم مذهبی(مذاهب اسلامی) و حقوقی مقبول این میثاق ایرانی قرار گرفته و بالطبع با آنچه که در اعلامیه جهانی حقوق بشرو نظریه کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد درباب "آزادی عقیده" عنوان گردیده، فاصله و اختلاف وجود دارد.

ادامه دارد...........

با تشکر از آقای  دکتروحید صالحی

منابع

1.       Palko v. State of Connecticut, 302 U.S. 319 (1937).

2.      "General Comment No. 22: The right to freedom of thought, conscience and religion (Art. 18) : . 30/07/93. CCPR/C/21/Rev.1/Add.4, General Comment No. 22. (General Comments)". United Nations Human Rights Website - Treaty Bodies Database. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. 1993-07-30. Retrieved 2007-10-21.

3.      Eugene J. Cooper, "Man's Basic Freedom and Freedom of Conscience in the Bible : Reflections on 1 Corinthians 8-10", Irish Theological Quarterly Dec 1975

4.      "Luigi Luzzatti, "The First Decree on Freedom of Conscience" p. 47 in God in Freedom". Retrieved 15 September 2014.

5.      Luzzatti, p. 91.

6.      Brimacombe, Peter (2000). All the Queen's Men: The World of Elizabeth I. Palgrave Macmillan. p. 125. ISBN 0-312-23251-9.

7.      Arturo Labriola, Giordano Bruno: Martyrs of free thought no. 1

8.      "Slovak official: any Turk denying Armenian Genocide in Slovakia will be jailed". Panarmenian.net. Panarmenian.net. Retrieved 15 September 2014.

Crimes Act 1900(NSW)s1

9-قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

 

 

 






نوع مطلب : مقالات جاودان، 
برچسب ها : سلسله مباحث حقوق بنیادین(15)،
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 15 آبان 1393 10:24 ق.ظ
سلام
بسیار زیبا و مفید بود. امیدوارم در ویراستاریهای آتی قدری ترجمه ها و نقل قولها سلیستر شود.
همانگونه که فرموده اید آزادی عقیده بدون آزادی تظاهر به عقیده ارزش چندانی ندارد. محدودیتهایی که در بسیاری از کشورهای اروپایی برای تظاهر به عقیده خصوصا مسلمانان در مثلاً موضوع حجاب و اندیشمندان و تاریخ پژوهان مثلاً در مورد هولوکاست دارند به راحتی ادعای آزادی عقیده را زیر سوال برده. عملا در بسیاری موارد حتی منع تظاهر به عقیده را قانونی کرده اتد. مثل منع ثحصیل دختران محجبه و اشتغال در اماکن دولتی و مجازات حبس برای منکرین یا مرددین در مورد هولوکاست. بسیاری از تضییقات هم به بهانه های مختلف چون حمایت از تروریسم اعمال می شود.
این میان نظم عمومی و اخلاق حسنه عناوینی هستند که در پاسخ به تووریزه کردن ممنوعیت تظاهر به عقیده بیان میشود که امیدوارم بدان بپردازید.
موفق باشید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت جمعیت اسلامی وکلای دادگستری خوش آمدید
کلیه حقوق این وبلاگ برای جمعیت اسلامی وکلای دادگستری ایران محفوظ است

ابزار هدایت به بالای صفحه